شش دهه دانش، درمان و خدمت بیادعا به مردم
اوز-احمد خضری
گاهی در میان نامهای پرآوازه، انسانهایی زندگی میکنند که بیآنکه در پی شهرت باشند، آثار زندگیشان از بسیاری از نامها ماندگارتر است. دکتر عبدالعزیز خضری از همین شمار است؛ پزشکی برخاسته از *شهر اوز* که بیش از شش دهه از عمر خود را در راه دانش، آموزش و درمان مردم سپری کرده و نامش را در تاریخ پزشکی فارس و جنوب کشور به یادگار گذاشته است.
به مناسبت گرامیداشت روز پزشک، بنیاد نخبگان استان فارس از *دکتر عبدالعزیز خضری* و همسرش *دکتر جهان توکلی* به پاس سالها فعالیت علمی، آموزشی و درمانی تجلیل کرد. این آیین با حضور رئیس دانشگاه علوم پزشکی شیراز، رئیس بنیاد نخبگان فارس، استادان، پزشکان و دانشجویان پزشکی برگزار شد. [۱،۲]
آنچه درباره *دکتر خضری* اهمیت بیشتری دارد، تنها عنوان «ارولوژیست برجسته» نیست؛ بلکه شخصیت علمی، انسانی و خدمتمحور پزشکی است که دانش خود را در خدمت انسان و جامعه قرار داد. خبرگزاری ایرنا در گزارشی از زندگی او، از شش دهه جراحی، تعهد و عشق به محرومان یاد کرده و نقش او را در تربیت بیش از *یکصد دستیار* متخصص و خدمت به مناطق محروم برجسته دانسته است. [۳]
از اوز تا دانشگاه شیراز و جهان پزشکی
دکتر عبدالعزیز خضری، فرزند مرحوم محمد رفیع، در سال ۱۳۱۳ خورشیدی در شهر اوز دیده به جهان گشود. تحصیلات ابتدایی و اولیه خود را در اوز گذراند و سپس وارد دانشسرای مقدماتی شد و به کسوت معلمی درآمد. مدتی در شهرهای اوز، لار و بستک به آموزگاری پرداخت؛ اما علاقه و استعداد علمی او، مسیر زندگیاش را به سوی پزشکی هدایت کرد.
او با رتبهای ممتاز در رشته پزشکی دانشگاه شیراز پذیرفته شد و در سال ۱۳۴۴ با دریافت مدرک دکترای پزشکی فارغالتحصیل شد. پس از آن، تخصص جراحی عمومی را به دست آورد و راهی بندرلنگه شد.
دکتر خضری با *دکتر جهان توکلی لارستانی* فرزند محمد که اهل شهرستان اوز ولی زاده آبادان ومتخصص بیهوشی بود ازدواج کرد .وصاحب ۲ پسر ویک دختر هستند . دکتر خضری در *جبهه های جنگ* نیز حضور یافت .
دوران خدمت او در بندرلنگه، یکی از درخشانترین فصلهای زندگی حرفهایاش به شمار میرود. دکتر خضری طی *چهار سال، ۵۷۰۰ عمل جراحی رایگان برای مردم منطقه جنوب انجام داد؛* اقدامی که بیش از آنکه صرفاً یک رکورد پزشکی باشد، گواهی بر نگاه انسانی و مسئولانه او به حرفه پزشکی است. [۱،۳]
پس از آن، برای ادامه دانش تخصصی راهی انگلستان شد و *فوقتخصص ارولوژی* را از *دانشگاه بریستول* دریافت کرد. توانایی علمی او سبب شد به عضویت هیأت علمی دانشگاه درآمده و در دانشگاه بریستول به تدریس و فعالیت علمی بپردازد.
با این همه، ماندن در محیط علمی و برخورداری از موقعیت دانشگاهی در انگلستان، او را از درد و محرومیت هموطنانش غافل نکرد. دکتر خضری به کشور بازگشت و خدمت خود را در *برازجان* و سپس در دانشگاه علوم پزشکی شیراز ادامه داد.
*پزشکی که مطب خصوصی نداشت*
شاید یکی از برجستهترین ویژگیهای زندگی *دکتر خضری،* نوع نگاه او به حرفه پزشکی باشد. او هیچگاه مطب خصوصی دایر نکرد و سالهای طولانی فعالیت حرفهای خود را در درمانگاهها و بیمارستانهای دولتی سپری کرد؛ جایی که بیشترین نیاز را در میان مردم مشاهده میکرد.
دکتر حبیب شریف، رئیس بنیاد نخبگان فارس، نیز در آیین تجلیل از دکتر خضری و همسرش، سوابق خدمت آنان در مناطق محرومی همچون برازجان و بندرلنگه را اثرگذار توصیف کرد. [۵]
این شیوه زندگی نشان میدهد که برای او، پزشکی تنها یک شغل یا جایگاه اجتماعی نبود؛ تعهدی انسانی بود که باید دانش و توانایی خود را در خدمت مردم قرار داد
*معلمی که پزشک شد وپزشکی که معلم ماند*
زندگی دکتر خضری از جهتی دیگر نیز قابل تأمل است. او پیش از ورود به دانشگاه، معلم بود و پس از رسیدن به عالیترین مراحل پزشکی نیز روحیه معلمی را از دست نداد.
در دانشگاه علوم پزشکی شیراز، افزون بر درمان بیماران، به آموزش پزشکان و دستیاران تخصصی پرداخت و بنا بر گزارشهای منتشرشده، در تربیت بیش از یکصد دستیار متخصص نقش داشت. [۲،۳]
به همین دلیل، میراث او تنها در شمار عملهای جراحی یا بیماران درمانشده خلاصه نمیشود؛ بخشی مهم از این میراث را پزشکانی تشکیل میدهند که خود بعدها در عرصه پزشکی به خدمت پرداختند.
دکتر سید بصیر هاشمی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی شیراز، در توصیف جایگاه او گفته است که *دکتر خضری پل ارتباطی میان دانش مدرن و نیاز بومی کشور بوده است* و تکریم چنین نخبگانی برای حفظ سرمایههای علمی ضرورت دارد. [۴]
*«عزیز جهان»؛ روایت زندگی یک پزشک*
ابعاد انسانی و علمی زندگی دکتر خضری چنان گسترده بوده که به ادبیات نیز راه یافته است. *اکبر صحرائی*، نویسنده شیرازی، داستان زندگی او را با عنوان «عزیز جهان» به رشته تحریر درآورده است؛ اثری که به سفارش *نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری* در دانشگاه منتشر شده و تاکنون به چاپ هشتم رسیده است. [۶]
انتخاب نام «عزیز جهان» برای روایت زندگی این پزشک نیز معنادار است؛ زیرا زندگی او را میتوان داستان پیوند عشق، دانش، تجربه و خدمت دانست؛ داستان انسانی که از اوز آغاز کرد، به دانشگاه و مراکز علمی جهان رسید، اما سرانجام سرمایه علمی خود را برای مردم کشورش به کار گرفت.
*اوز و افتخار به یکی از فرزندان شایسته خود*
امروز که بنیاد نخبگان فارس از دکتر عبدالعزیز خضری به عنوان یکی از چهرههای برجسته و ماندگار پزشکی کشور تجلیل کرده است، شایسته است مردم اوز نیز بیش از پیش به این فرزند شایسته خود ببالند و زندگی او را به نسل جوان معرفی کنند.
دکتر خضری را باید چهره ماندگار پزشکی از شهرستان اوز دانست؛ پزشکی که از یک شهر کوچک جنوب فارس برخاست، مسیر دشوار علم را پیمود، در دانشگاههای معتبر جهان به جایگاه علمی رسید، اما محرومان سرزمین خود را فراموش نکرد.
ارزش چنین شخصیتهایی تنها در موفقیت علمی آنان نیست؛ بلکه در این است که علم را با اخلاق، تخصص را با مسئولیت و موفقیت را با خدمت به مردم پیوند زدند.
قدردان نخبگان بیادعا باشیم
جامعهای که قدر دانشمندان، پزشکان، معلمان و خدمتگزاران بیادعای خود را بداند، در حقیقت قدر سرمایههای معنوی و علمی خویش را دانسته است.
تجلیل از دکتر عبدالعزیز خضری، بنابراین، تنها تجلیل از یک پزشک پیشکسوت نیست؛ تجلیل از یک الگوی زندگی است؛ الگویی که به ما میآموزد میتوان دانشمند بود و فروتن ماند، میتوان در جهان به جایگاه علمی رسید و وطن را فراموش نکرد، و میتوان سالها خدمت کرد بیآنکه خدمت را وسیله شهرت قرار داد.
امروز بیش از هر زمان دیگری باید قدردان چنین نخبگان بیادعایی باشیم و داستان زندگی آنان را برای نسلهای آینده بازگو کنیم؛ زیرا سرمایههای واقعی هر سرزمین، تنها ساختمانها و تجهیزات نیستند، بلکه انسانهایی هستند که عمر خویش را برای پیشرفت و آسایش دیگران صرف کردهاند.
دکتر عبدالعزیز خضری، از اوز تا جهان پزشکی، یکی از همین سرمایههای ارزشمند و چهرههای ماندگار است.
—
منابع
۱. خبرگزاری تسنیم، «بنیاد نخبگان فارس از چهره ماندگار ارولوژی کشور قدردانی کرد»، ۱ شهریور ۱۴۰۵.
۲. خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، «تجلیل بنیاد نخبگان فارس از دکتر عبدالعزیز خضری»، ۲ شهریور ۱۴۰۵.
۳. خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا)، «روایت نیم قرن جراحی، تعهد و عشق به محرومان»، ۱ شهریور ۱۴۰۵.
۴. پایگاه خبری ـ تصویری ماناگذر، «تجلیل بنیاد نخبگان فارس از دکتر خضری؛ شش دهه خدمت ماندگار»، ۱ شهریور ۱۴۰۵.
۵. خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، «تجلیل از پیشکسوت پزشکی فارس»، ۱ شهریور ۱۴۰۵.
۶. صحرائی، اکبر، عزیز جهان، انتشارات کتابستان معرفت، ۱۳۹۶.
